Gedenkwaardigheden (2)

]['Gedenkwaardigheden' is een serie waarin een aantal gedenkmonumenten in Velsen voor het voetlicht komt. Deze tweede aflevering gaat over Rosanna Quigley.

IJMUIDEN De aanleg van het Noordzeekanaal van het IJ door de duinen van Holland op zijn Smalst naar de Noordzee ging niet zonder slag of stoot. Het werk werd in eerste instantie gegund aan de Engelse firma Mc. Cormick & Sons uit Londen. Na ongunstige berichten over deze firma werd het werk gegund aan de Engelse aannemers Henry Lee & Son. Op 8 maart 1865 werd door J. Boelen J. Rzn., directeur van de Amsterdamsche Kanaal-Maatschappij symbolisch de eerste spade in de grond gestoken in de Breesaap op ongeveer 600 meter van het strand en was de aanleg een feit.

Willem Moojen


CHOLERA Arbeiders kwamen van heinde en ver om hun diensten aan te bieden. Allerlei dialecten kon men horen, want iedereen wilde een graantje meepikken. De arbeiders leefden in uiterst armoedige omstandigheden, in plaggenhutten en keten in de duinen, en daarbij kwam ook nog een uitbraak van een cholera-epidemie in 1866 wat 32 mensen het leven kostte. Zelfs de kermissen van Velsen en Santpoort werden daardoor in 1866 en 1867 afgelast.

GEEN WERK, GEEN GELD Meningsverschillen tussen het gemeentebestuur van Amsterdam en de regering over de uitvoering en financieren van de Kanaalplannen hadden tot gevolg dat in de winter van 1867-1868 de werkzaamheden werden stilgelegd. In december 1867 waren er nog maar 182 man aan het werk, met gevolg dat veel arbeiders genoodzaakt waren Velsen te verlaten. Want geen werk, geen geld. Alles dreigde vast te lopen, maar gelukkig werd een wetsontwerp op 30 juli 1868 door de Eerste Kamer aangenomen, en op 31 juli werd de financiële basis van de AKM versterkt. Het werk kon weer doorgang vinden. De arbeiders keerden weer terug en nam in aantal toe tot vijfduizend man.

ROSANNA QUIGLEY Eén van de Engelse ingenieurs die werkten voor de AKM was Thomas Matheson. Zijn nichtje was Rosanna Quigley, geboren op 27 februari 1852 in het Schotse Lockerbie. In die tijd heerste er grote armoede in Schotland en aangenomen wordt dat Matheson zijn nichtje mee naar Nederland nam om de armoede te ontvluchten en haar in huis nam als hulp in de huishouding. Matheson had zijn intrek genomen in het huis 'Holland op zijn Smalst'. Daar overleed Rosanna op 14 jarige leeftijd op 18 februari 1867 aan de gevolgen van cholera. Ze zal getuige zijn geweest van de eerste graafwerkzaamheden bij de aanleg van het Noordzeekanaal. Rosanna ligt begraven op het kleine begraafplaatsje van de Engelmunduskerk in Velsen-Zuid. Op haar graafsteen staat gegraveerd dat ze 15 jaar geworden is. Die leeftijd haalde ze net niet. Eén van de Fast Flying Ferries over het NZK was vernoemd naar Rosanna.