• De Gedenknaald.

    Willem Moojen

Monument De Gedenknaald

VELSEN 'Gedenkwaardigheden' is een serie waarin een aantal gedenkmonumenten in Velsen voor het voetlicht komt. Deze zesde aflevering gaat over het monument De Gedenknaald.

MAJESTUEUS Een majestueus monument, beter bekend als 'De Gedenknaald' kijkt uit over de pieren van IJmuiden en de Noordzee. Het is ontworpen in 1923 door de Haagse architect Samuel de Clercq (1876-1962) ter nagedachtenis aan ingenieur Justus Dirks (1825-1886). Justus Dirks ( Bergen op Zoom) was de zoon van apotheker Justus Dirks en Maria Elselina Backer. Hij studeerde aan de Koninklijke Militaire Academie waar hij afstudeerde als cadet van waterstaat. Hij ging aan de slag als aspirant ingenieur bij het Departement van Waterstaat (Rijkswaterstaat) en tussen 1849 en 1863 werd hij van ingenieur tweede klasse bevorderd tot hoofdingenieur en was korte tijd lid van de Raad van Waterstaat.

HOOFDINGENIEUR Justus Dirks kreeg van 1864 tot 1883 voor onbepaalde tijd verlof van het Departement van Waterstaat om in dienst te treden bij de op 28 november 1863 opgerichte Amsterdamsche Kanaal Maatschappij om daar als hoofdingenieur leiding te geven bij de aanleg van het Noordzeekanaal. Omdat hij meerdere malen met kritiek te maken kreeg nam hij al na drie jaar ontslag en werd internationaal waterbouwkundig adviseur. Toch is door zijn technische leiding de aanleg van het Noordzeekanaal voor een groot deel aan hem te danken. Van 1881 tot 1886 was Justus Dirks lid van de Tweede Kamer.


OPNIEUW OPGERICHT De opdracht om het monument te ontwerpen kwam van een commissie uit de wereld van de scheepvaart en het bedrijfsleven. Op 28 september 1923 werd het monument onthuld op het sluiseiland. In 1963 moest de 12 meter hoge lichtgrijs granieten gedenknaald daar weg vanwege de ophoging van het Sluiseiland (zeewering) in verband met de Deltawet. De gedenknaald werd vakkundig afgebroken en de onderdelen bewaard. In 1971 werd het monument secuur opnieuw opgericht op het Seinpostduin. Deze locatie kan niet iedere IJmuidenaar bekoren. Wellicht dat bij de opening van de nieuwe zeesluis het rijksmonument opnieuw wordt verplaats naar een plek waar het beter tot zijn recht komt. Naast het monument is er ook een straat naar Justus Dirks vernoemd in IJmuiden.

OPSCHRIFT Aan de voet van de gedenknaald is een bronzen gedenkplaat bevestigd met het opschrift:

["HULDE, AAN DE NAGEDACHTENIS VAN, JUSTUS DIRKS, HOOFDINGENIEUR 1ste KLASSE, VAN DEN WATERSTAAT, EERSTAANWEZEND INGENIEUR, BIJ DE, AMSTERDAMSCHE KANAAL, MAATSCHAPPIJ

AAN ZIJNE TECHNISCHE LEIDING,IS HET NOORDZEEKANAAL, VOOR EEN GROOT DEEL, TE DANKEN, BIJ TAL VAN ANDERE, BELANGRIJKE WERKEN, IN ONS LAND EN DAARBUITEN, HEEFT HIJ EVENEENS, DEN NAAM VAN DEN, NEDERLANDSCHEN INGENIEUR, HOOG GEHOUDEN, 1825-1886".]

Willem Moojen