• Bezuinigingen Tata Steel raken inwoners IJmondgemeenten.

    Ton Dijkstra

Onzeker maar gelaten over verdwijnen banen bij Tata Steel

IJMOND Er gaan 1600 banen verdwijnen bij Tata Steel Nederland, waarvan twee derde onder het kantoorpersoneel. Er is nog niets verteld aan de werknemers dus de onzekerheid is enorm. Hoe gaan de betrokkenen hiermee om? Want de impact zal heel groot zijn. Niet alleen voor de werknemers wiens baan ernstig op de tocht staat maar voor de hele regio. 'De Hoogovens' drukken al decennia hun stempel op de economie, infrastructuur en het sociale leven in de IJmond.

Ik kom uit het leven van roet en stank maar wél in het besef dat er altijd werk was.

REORGANISATIE Het gaat in IJmuiden bij ongeveer twee derde van de gevallen om kantoorbanen en managementfuncties. Het personeel in IJmuiden was eerder op de hoogte gesteld van de reorganisatie maar zonder aantallen te noemen.

De reden van de naderende ontslagen wordt als volgt verwoord: ''De gehele staalsector kampt met een afnemende vraag, terwijl de concurrentie van buiten Europa toeneemt. Dit heeft ervoor gezorgd dat de prijzen zijn gedaald. Het moederbedrijf van Tata Steel wil met het snijden in het personeelsbestand bij zijn Europese vestigingen circa 170 miljoen euro besparen. Daarbij wil het bedrijf onder meer werk verplaatsen naar lagelonenlanden als India.''

Ook het strengere Nederlandse klimaatbeleid heeft impact. Ondanks dat de werknemers de dreiging al zagen hangen blijft de onzekerheid. Niemand weet meer waar hij of zij aan toe is. En dat is op z'n minst frustrerend. Gezinnen zien de grond onder hun voeten verdwijnen. De hele IJmond is er mee bezig, de betrokkenheid is groot.

REACTIES Een aantal mensen wil wel vertellen hoe ze dit alles ondergaan en hoe ze zich voelen. Anoniem, dat wel. Want er is, buiten de bekendmaking van het aantal ontslagen, nog niets concreet besloten en er is nog geen enkele werknemer persoonlijk op de hoogte gesteld. ''Ik wil niet mijn naam in de krant in verband met mijn leidinggevende en personeelszaken.''
Verder is er vooral gelatenheid: ''We zagen het allemaal al aankomen en we wachten het verder wel af.''

ZORGEN Alle namen en zelfs ook leeftijden zijn op uitdrukkelijk verzoek van de mensen die reageren gefingeerd. Ook die van Mark: ''Het probleem Tata is heel complex door onder andere de zware milieu heffingen, Trump, de handelsoorlog met China, de Brexit en noem maar op. De plannen omtrent de 1650 door Tata geplande ontslagen zijn nog niet uitgelegd hoe ze dat zien. Er gaan momenteel mensen die tegen hun pensioen aanzitten eerder uit met een regeling. Velen zullen de komende jaren het bedrijf toch verlaten dus ze kunnen ook de reorganisatie op een meer natuurlijke weg uitvoeren.

Het enige dat we weten is dat de grote bazen over twee weken weer gaan praten.

Natuurlijk zullen er mensen op een andere plek moeten verhuizen binnen het bedrijf. Wat verder speelt is dat Hendrik Adam (Algemeen Directeur Tata Steel Europa, *red) er een groot Europees bedrijf van wil maken. Zo vloeien de winsten gemaakt in IJmuiden naar de verlieslijdende fabrieken in de UK. De hoger opgeleiden kijken nu al rond op Linkedin. Vanaf januari geldt ook de nieuwe wet Werk en Inkomen met een andere ontslagvergoeding dus voor Tata wordt het goedkoper om mensen met een lang dienstverband, zoals ik, te ontslaan. Het wordt allemaal moeilijk zo vlak voor de feestdagen.''

BESTUUR Veelgehoorde frustratie is dat werknemers niets bevestigd krijgen van het bestuur van Tata. Bas (52) ,,Onze Chef van de Wacht zegt niets en de teamleider ook niet. We horen helemaal weinig tot niets van het bestuur. Ik persoonlijk maak me geen zorgen, iemand moet het werk doen en bij ons is al zo veel wegbezuinigd.''

Henk werkt al dertig jaar bij Tata: ''Het was altijd een goede werkgever en ik was blij met mijn baan. Ik maak me veel zorgen, niet zozeer om mezelf maar vooral om anderen die jonger zijn en een kantoorbaan hebben.'' Ronald zegt: ''We weten niets. Het enige dat we weten is dat de grote bazen over twee weken weer gaan praten.''

KANTOORPERSONEEL Alex heeft zo'n kantoorbaan en wil ook weer niet zeggen op welke afdeling. ''Ik kan er verder eigenlijk niet op in gaan. Ik weet wel dat intern de Ondernemingsraad en de vakbonden de messen aan het slijpen zijn.''

Johan: ''Niemand weet nog hoe of wat, het blijft gissen en afwachten de komende maanden.''

Rick: ,,Ik denk niet dat men er over wil praten tegen de pers, je weet nooit wat er dan gaat gebeuren. Wat er wel gebeurt is dat mensen die al getekend hebben voor hun pensioen naar voren worden gehaald. Soms wel tot 10 maanden extra verlof.''

OPSTANDIG Jesse geeft aan: ''Het zorgt voor ongenoegen dat er na maanden van puzzelen en overleg nog steeds geen concrete antwoorden worden gegeven. Toch zie ik geen opstandigheid, men is gelaten en zegt: ''Eerst maar eens afwachten wat er gaat gebeuren. Er moeten ook 500 man bij Productie weg en we werken daar al met een minimum aan mensen, dat gaat ten koste van kwaliteit.''

SENTIMENT Tot slot het verhaal van Dirk dat aangeeft hoezeer Hoogovens altijd invloed had en heeft in onze regio. De kreet 'Het zijn verdorie ónze Hoogovens' wordt veel geslaakt en dat geeft de onmacht die er heerst in een notendop weer.

''Het is allemaal zo zuur, vooral voor de jongeren zoals mijn zoon, die is nog maar 23. Als ík deze crisis overleef en nog een paar jaar mag werken vind ik het apies. Het is ook zo erg voor collega's, sommige werken al zo lang samen. Het is niet alleen werk. Het is een bietje meer. Ik werkte 25 jaar bij de zwaarste onderhoudsafdeling. In '93 waren er die grote poortacties en de kameraadschap is enorm. Zwart van de kooks en bruin van de erts, je ging aan de bak.''

Ria (75) is geboren en getogen in Velsen-Noord en vertelt: ''Ik kom uit het leven van roet en stank maar wél in het besef dat er altijd werk was. Wij konden niet zonder Hoogovens en nu nog kunnen zo veel gezinnen niet zonder. Het is allemaal heel erg.''

Ingeborg Baumann